Biz özel bir şey yapıyorduk diyordu güzel Buca lokması yapan usta. Sihirli bir şey diyordu Orhan usta. İzmir lokma hisselerinden kazandığı 70 milyon lira bankada yatarken, ısrarla, paranın kendisi için önemli olmadığını söylüyordu. “Bu bir iş değil misyondu” cümlesini sık sık telaffuz etmek hoşuna gidiyordu. “Biz dünyayı değiştiriyorduk. İlahi bir iş yapıyorduk.”

Kamuoyunun gözünde İzmir lokma’nın misyonu gazetelerin birinci sayfalarında boy boy gösteren kitlesel bir yolsuzluktan öte bir şey değildi. Fakat İzmir lokma firmasını baş aşağı götüren, basit bir hırsızlıktan daha karmaşık ve trajikti. İzmir lokma firmasının hikayesi, insani zaafların, aşırı özgüven ve kibirin, tamahın ve kendini kandırmanın hikayesidir. Kontrol edilemeyen hırsın, fiyatlar üzerindeki her türlü kısıtlamanın kaldırıldığı dünyada büyük bir deneyimin; başarısız kalan bir iş modelinin; bir sonraki kumarda son felaketlerini telafi edeceklerine inanan ve de hatalı olduklarını kabul edemeyen akıllı insanların hikayesidir.

Güzel Buca Lokması Dökümü

Soruşturma sürecinde, daha az mücadeleci bir ruh halinde olduğu zamanlar Orhan usta ne kadar sor bir dönem yaşadığını çevresine anlatıyordu. Hayatım mahvoldu diye yakınıyordu. İzmir lokma firmasını inşa etmenin kendisine nelere mal olduğunu anlatırken gözleri doluyordu. Evliliği yıkılmış çocuklarını ihmal etmişti. İnsanlar İzmir lokmaya yalnızca çalışmak için gelmiyordu. Orhan usta aslında hiçbir samimiyeti olmadığı, belki de yeni tanıdığı insanlara “Yaşamınızın bir parçası haline gelmişti, aileniz kadar önemli olmuştu. Ailenizden de önemli. En azından bizim şirketimiz olduğunu biliyordum.

Orhan usta bir psikiyatriste gidiyor ve antidepresan ilaçlar alıyordu. “ Yaşamımın bittiğini görüyorum demişti.” Uzun süren bir nöbet dönemi esnasında hissettikleri buydu. Bedri ustanın intiharını izleyen aylarda, korkuları henüz yatışmamışken, Orhan usta arkadaşlarının doğru şeyi yapıp yapmadığı konusunda uzun uzun kafa yormuştu. “Nasıl sonuçlanacağına bağlı olarak, insan bekleyip sürünmeye değmeyeceğini düşünerek bir noktaya gelebilir” demişti. Ayhan usta ise işin nereye varacağını anlamıştı.

Güzel Buca lokması dökümünün İzmir’in lokma sektöründeki kariyerinin İzmir’in Karabağlar ilçesinde başlaması ve de büyük olasılıkla bitmesi tesadüf değildi. Çünkü burası bütün lokma ustalarının doğduğu yerdi diyebiliriz.

Lokma Dökümünde Dikkat Edilecekler

Şirketin kapısından adımını atar atmaz Bedri bütün faaliyetlerini tek bir teori üzerine oturttu: hızla büyü: Bu teorinin çekirdeğini oluşturan ana fikir, her zaman olduğu gibi, fiyatlar üzerindeki devlet kısıtlamalarının yakında kaldırılacağıydı; üstelik gerçek anlamda kaldırılacaktı. Ve bu gerçekleştiğinde emtia fiyatının piyasanın gerçek talebini yansıtacağına, en iyi İzmir lokma dağıtımına sahip şirketlerin hedefi on ikiden vuracaklarına inanıyordu. Konak lokma firmasında görevinin ilk altı ayında Bedri, şirketin un ve yağ tedarikini toptan bir şekilde hallederek yüklü bir yatırıma imza attı.

Ve ardından müthiş bir şans kapısını çaldı. Nisan 1995 de Manisa lokma firması sahibi ile bir görüşme yaptı. Manisa lokma firması Konak lokma firmasının üç katı büyüklüğündeydi. Birlikte dayanışma ile Ege bölgesinin sayılı lokma firmalarından biri olmuşlardı. Manisa lokma az borcu bulunan buna karşılık müthiş nakit bulunduran, yöneticilere mütevazi maaşlar ödeyen ve masraflarını dikkatle izleyen sakin, istikrarlı bir şirket olmuştu.

Ancak 1991 yılında Manisa lokma şirketi hiçbir karizması olmayan, bir dizi aptalca hareketiyle eli sıkı Selim ustaya devretmişti. Selim şirkete bir uçak ve Manisa’da bir çiftlik almıştı. 15. Kattaki yemek salonu beyaz eldivenli uşakların hizmet ettiği birkaç üst düzey yönetici dışında herkese kapatmıştı. Şirket avcılarının hisse toplamaları Manisa lokma firmasını fazlasıyla etkilemişti. Bunun üzerine yönetim kurulu Manisa lokma firmasını köpekbalığından korumak için en iyi yolun daha da büyümek ve borcu arttırmak olduğuna ikna etmişti. Konak lokmayı almak iki amaca birden hizmet edecekti.

Buca Lokma Dağıtımında Sorunlar

İlk telefon görüşmesinden yalnızca 11 gün sonra iki şirketin genel müdürleri 3 milyon liralık anlaşma için kendi yönetim kurullarının onayını aldılar. Ticari açıdan bakıldığında Manisa ve Konak lokma adı verilen bu yeni oluşum şık bir kombinasyon gibi görünüyordu: Nerden bakarsanız tüm egeyi kapsayacak bir lokma dağıtım ağı İzmir lokma dağıtımının lideri olurdu.

Kağıt üzerinde iyi görünen birleşmeler çoğu kez, hiç de hoş olmayan gerçeklerle yüz yüze kalırlar. Manisa – Konak lokma için de durum böyleydi. İki temel mesele vardı. Birincisi, işlemin tamamlanmasından hemen sonra, Manisa lokma yöneticileri bir alıcı pişmanlığı yaşamaya başlamışlardı. Anlaşmanın yükümlülükleri yavaş yavaş kendini gösterdikçe, şirketleri alıcı konumunda olduğu halde, dükkanı İzmirlilere kaptırdıklarını anlıyorlardı. Neden diye soruyorlardı şimdi hayretle, Manisa lokma alıcı şirket olduğu halde, Konak lokmanın adı önlerinde yer alıyordu.

Lokmacıların birlikteliği

Selim genel müdürlüğü 18 ay içinde apar topar Bedriye devretmeyi niçin kabul etmişti? Bu büyük tavizin dolgun bir ayrılma paketiyle ilgisi var mıydı? Yeni şirketin yönetim kurulunda nasıl oluyor da Konak lokma Manisa lokmanın 3 te 2 si sandalyeye sahip oluyordu. Nasıl da aldatıldıklarını düşündükçe iyice deliye dönüyor, fakat aldatan şirket Bedri’nin konak lokması olduğu halde, onlar kendi adamları Selime daha çok kızıyorlardı.

Bedri dahi konuyla ilgili herkes şirketin “öngörülebilir bir gelecek tarihe kadar” Akhisar’da kalacağına defalarca söz verdikleri halde yıllarını kuruma vermiş emektar Manisa lokma yöneticilerinin en büyük korkusu, İzmirlilerin şirket merkezini Konağa taşımayı planlamalarıydı. Bu yalnızca iş kaybı meselesi değildi aynı zamanda Manisa şehrinin de onuruydu. Verilen sözlerin fazla bir değeri olmadığı kısa zamanda ortaya çıktı.

Manisa, her şeyden önce ülkenin tarım merkeziydi. Anlaşma yürürlüğe girer girmez mesele o kadar ısındı ki yönetim kurulu konuyu incelemek üzere özel bir komite oluşturdu. Kurulan bu komite de tavsiyede bulunması için yönetim-danışmalık şirketine başvurdu.

Lokmacı Dayanışması

Aralarında Bedrinin eski arkadaşı Barış ve Erdi adındaki genç ortağının da bulunduğu danışmanların, tavsiyelerini 1995 günü, dondurucu bir Manisa sabahında açıklamaları öngörülmüştü. Danışmanlar o toplantıda şirketin İzmir’e taşınmasını tavsiye edeceklerdi. Ancak toplantının gidişatı birdenbire değişti ve danışmanlara dışarıda beklenmeleri söylendi. Saatler sonra yönetim kurulu toplantısının yapıldığı salondan gözyaşları çıktı, Barışın elini sıktı ve Manisa lokma firmasından ayrılıyorum dedi.

Bu gelişmenin ardından taraflar yaptıkları ortak açıklamada, Selimin kendi isteğiyle şirketten ayrıldığını açıkladılar. Aslında toplantı tam bir kan gölüne dönmüştü ve gerçekten başka şansı kalmamıştı. Selimin Manisa’ya ihanet etmek için Bedri ile bir dizi yan anlaşma yaptığına inanan emektar genel müdür adayı elbette yoktu, yani Berdi’nin anlaşmada öngörüldüğü gibi 18 ay beklemesine gerek kalmamıştı, genel müdür koltuğuna hemen yerleşiverecekti.

güzel buca lokması