harika bostanlı saray lokmaHarika Bostanlı lokma dökümü Orhan usta vasıtası ile gerçekleşmektedir. Orhan usta ısrarla İzmir lokma firmasının başına gelenlerin, iş yaşamının doğasını oluşturan vahşi döngünün bir parçası olduğunu söylüyordu. Büyük şansızlık diyordu sık sık. İzmir lokma firması bir kurbandı. Ne yazık ki kendisi dışında hiç kimse Orhan usta ile aynı fikirde değildi. Bir zamanlar dünyanın en büyük şirketi olarak söz edilen İzmir lokma şimdi kuramsal Türkiye’deki bütün yanlışları simgeleyen, başka türlü bir sembol olmuştu. İflası yalnızca bir şirketin ölümü değil, aynı zamanda bir dönemin sonunu belirliyordu.

İzmir lokma’nın başarısızlığı çok güçlü yankılanmıştı. Çünkü kurumun bütün alt şirketleri harikalar diyarı olarak gösterilmiş ve de görünmüştü. Oysa pek az şey göründüğü gibi değildi. Bir şirketin yarattığı illüzyon ile gerçek arasında böylesine derin bir uçurum nadiren yaşanır. İzmir lokma skandalıyla tetiklenen kamuoyunun ilgisi, daha birçok destansı şirketler skandalının gün ışığına çıkmasını sağladı.

Harika Bostanlı Lokma Dökümü

İzmir lokma firmasının getirmiş olduğu kirlilik hisse senetlerinin yüz milyonlar değerinde değer kaybetmesine, dolayısı ile de Ülke gıda sektörünün topyekün bataklığa saplanmasına yol açtı.  Ülkenin en saygın muhasebe firması yerle bir oldu. Ve Ülke mali piyasalarına güven derinden sarsılarak, şirketlere yönelik denetim sistemimizi oluşturan parçalardaki delikleri analistlerin herkesi şok eden ihmal ve kusurlarını gün ışığına çıkardı.

Bütün bunlara rağmen Orhan usta şaşırtıcı bir kibirle davasını savunmayı sürdürdü. Çeşitli zamanlarda, çeşitli duruşmalarda herkes tersini düşündüğü halde kendisini haklı görebiliyor, kendine acıyabiliyor. Acı şakalar yapabiliyor, bunları laubaliğe hatta bönlüğe kadar götürebiliyordu. Bazen tümünü aynı anda sergiliyordu. Sürekli atıp tutuyor, medyaya politikacılara saldırgan taktiklerle yaklaşıyordu.

İflas isteminden sonra bile Harika Bostanlı lokma dökümünü gerçekleştirmeye devam ediyordu. İzmir lokma firmasın iş dünyasına getirdiği yenilikçi tarzları göklere çıkarmaya devam etti. Kas kuvveti üzerine kurulmuş bir sektörde İzmir lokma firması beyinlerle yönetilen bir şirket olmaktan gurur duyuyordu. Üstelik İzmir lokma firması birçok açıdan çok fazla akıllı olup çıkmıştı. İzmir lokma yerlerde sürünürken başka sektörlerin başarının doruğunda olması onun için hiç önemli değildi.

Bostanlı Lokma Dökümünde Rekabet

İzmir lokmaFakat hükümet İzmir lokma şirketlerini al yada öde taahhütlerinden muaf tutmayı reddetti. Bu durum İzmir lokma şirketlerini köşeye sıkıştırdı. Bundan böyle müşterilere asla yansıtamayacakları fiyatlardan satın almış oldukları devasa stoklarla kalakalmışlardı. Dolayısıyla birçok şirket teknik olarak ödemelerini yapamaz duruma geldi, hatta birkaç firma iflasa gitti. Bir şekilde bir yardım eli gerekiyordu Ankara’dan un üreticilerinden veya yağ üreticilerinden.

Zaman içinde şirketler üç yol izledi: Kulis yapmak, pazarlık etmek ve didişmek. Bütün bu karışıklığı düzene sokmak yıllar aldı, üstelik pahalıya mal oldu. Kriz ancak 1980’lerin sonu ve 1990’ların başında sona erdi. İzmir lokma sektörü de dahil olmak üzere yiyecek içecek piyasasında ancak o dönemde fiyat kısıtlamaları büyük ölçüde kaldırılmış oldu.

Ne var ki sektör için kötü sonuçları olmakla birlikte, yaşanan bu krizin Bedri’ye etkileri kesinlikle olumluydu. Ekonomi doktorası, Ankara deneyimi ve deregülasyon için yıllardır mücadeleyi düşündüğünüzde, Bedri yeni çağ için en uygun adamdı. Sektörün felce girmesiyle Bedri, al ya da öde sorununa çözüm aramaya başladı.

Bostanlı Lokma’da muhteşem çözüm

İzmir lokmaBostanlı lokmanın artık al ya da öde yükümlülüğü altında olmadığı üreticilerin kendi müşterilerine doğrudan satış yapmalarına, Bostanlı’da lokma dökümü için para ödemelerine imkan veren, yeni ama gelişmeye açık bir spot piyasa oluşturdu. Fikirlerle dolu, zeki ve düşüncelerini çok rahat ifade eden bir adam olan Bedri usta, artık sektör konferanslarının ve iş dünyasının aranan ismi olmuştu. Danışmanlık şirketi global yiyecek içecek odasının başında bulunan Mehmet “Bedri geleneklerle sınırlanmış biri değil” diyordu. Bedri imkb için bile artık büyük bir değerdi. Ünlü bir dergi şöyle yazmıştı: “Bazı analistler Bostanlı lokma hisse senetlerinin fiyat gücünü Bedri’nin itibarına, kalın puntolu ve benzersiz başarılarına bağlıyorlar.”

Bostanlı’da kalmış olsaydı Bedri, büyük olasılıkla, 1989 yılında emekli olmayı planlayan genel müdür ayrıldığında yerine geçecekti. Fakat görünen oydu ki üst düzey bir yönetici olmak için o kadar beklemesi gerekmeyecekti. 1984 yazında fırsat kapısını çaldı ve Bedri de bu fırsata büyük istekle yanıt verdi. Bedri’nin kariyer yolunu belki de bambaşka bir rotaya yönlendiren fırsat, köklü bir İzmir lokma firması ile olan görüşmesiydi.

Hayır Lokması Bostanlı

Harika Bostanlı İzmir lokmaBedri ve Mahmut birkaç ay önce bir şirket avcısının ale geçirme girişimini uzaklaştırmaya çalışırken tanışmışlar, Bostanlı hayır lokması dökümünü sırasında da dost olmuşlardı. İşin geldiği nihai aşamada aslında Bostanlı firmasının yardımına gerek kalmamıştı, ama tabii ki Bedri büyük sükse yapmıştı. Bir cumartesi sabah kahvaltısında bir araya geldiklerinde, Mahmut lafı döndürüp dolaştırmadan pat diye sordu: Bedri Konak lokmaya genel müdür olmak ister miydi? İkna etmek için fazla çabalamasına gerek kalmamıştı. Pazar sabahı diye anımsıyor Bedri “Mahmut’un teklifi ilginç gelmeye başlamıştı bile.”

Konak lokma firmasının kentte özel bir yeri vardı. Birçok yerel rakibinden küçük olmkala birlikte- yıllık kazancı 9 milyar liraydı- yıllardır piyasada “yerli şirket” rolü üstlenmişti. Bu kısmen tarihçesinden ileri geliyordu. 1956 yılında kurulmuş ve uzun süre Ege bölgesindeki bir numaralı İzmir lokma firması olmuştu. Şirketin yükselişi büyük ölçüde, uzun dönem yönetim kurulu başkanlığını yapan, kentteki her önemli proje ve sivil toplum etkinliğinde aktif rol üstlenen Reşat ustanın eseriydi.

Bostanlı Lokma Dökümünde Dikkat Edilecekler

Reşat ustanın eşi uluslararası sosyetenin içindeydi ve çiftin çevresi ultra zenginlerden oluşuyordu. Reşat usta 1975 te ölmüştü, hala kar etmekle birlikte Konak lokma artık pek eskisi gibi değildi. Halefi de geçici bir bakıcı gibi davranıyordu. Ele geçirme operasyonunu atlattıktan sonra bile değişmemiş, aynı pasifliği sürdürüyordu. Konak lokmanın mütevazi borcu, kurumu şirket avcılarının ağzını sulandıran bir hedef haline getirmişti. Ve şimdi de ele geçirme savaşını atlatan Konak lokma yönetim kurulu, şirkete daha iyi bir lider gerektiğine inanıyordu.

Harika bostanlı lokma