Lokma bilindiği üzere bir Türk tatlısıdır. Arapçaya dayanıyor lokma kelimesinin aslı ve ilk lokma tarifinin tarihte yine Arap kültüründen çıktığı bilinmektedir. Ancak bugün bazı rivayetler, lokmanın tarihinin daha eskilere 9. yüzyıla kadar uzandığı hakkında bilgi vermektedir. Bir yudum anlamına gelen bu tatlının hikayesinde yine işin içinde Türkler vardır.

Lokma un, yaş maya tuz ve şeker karışımından yumuşak bir hamurun kıvama getirilmesi ve bu hamurun yağda kızartılıp şerbetle servis edilmesinden meydana geliyor. Ülkemizde farklı yörelerde farklı şekillerde yapılış tarzları var, bu tamamı ile damak zevki ile alakalı bir durum, kimi yörelerde servis edilişi de farklılık göstermektedir. Örneğin Ödemiş tarafında İzmir lokma tatlısı oldukça büyük ve şerbetsiz sunulmaktadır. Gene Manisa taraflarında pişi şeklinde dağıtımı yapılmaktadır.

Osmanlı Mutfağında Lokmanın Yeri

Lokma tatlısının halk arasında birçok ismi bulunmaktadır. Bunların başında Osmanlı Saray Mutfağında yer alan bir tatlı olduğu için Saray tatlısı gelmektedir. Hükümdarlar savaştan döndüğünde yahut sevinçli bir haber aldıklarında lokma tatlısı döktürürlermiş. Halkla birlikte olmak sevinci ve neşeyi paylaşmanın bir belirtisi olarak bu tatlının dağıtımı yapılırmış.

Osmanlı zamanında da halk arasında kendilerinin yapıp konu komşuya dağıttığı lokma oldukça sık görülen bir durumdur. İnsanların bu paylaşma ve dayanışma geleneği bugünlere kadar olduğu gibi gelmesi oldukça güzel bir durumdur. Özellikle yaşadığımız şu günlerde dayanışma ve paylaşmaya her zamankinden daha fazla ihtiyaç vardır.

Bu İzmir’de bir gelenek haline gelmiş ve bugün İzmir lokması olarak anılmaya başlanmıştır. İzmir lokmacı firmaları da bu bağlamda işin ehilleri olan ustalar oldukları gerçeğini atlamamak lazım. İzmir’de lokma tatlısının bir diğer ismi de Ballı Lokma Tatlısıdır. Hatta bir ara bayağı popüler bir şarkıda sözlerinin geçtiğini hatırlayanlarınız olmuştur. Ballı lokma tatlısı… Aman hadi hayırlısı…

Uzun lafın kısası İzmir lokması gerek tarihi ile gerekse tadı ile bugün dünya mutfağında en çok tüketilen tatlılar arasında yer almaktadır. İzmir lokmacıları belki de tatlı tüketiminin bu kadar yoğun olduğu bir yerde, tadı bir üst seviyeye çıkarmak adına lokma tatlısını gelecek nesillere aktaracaklar.